Mortgage bir bankadan, bağımsız finans kurumundan veya gayrimenkul satıcılarından temin edilebilen uzun vadeli ipotekli konut kredisidir. Söz konusu gayrimenkul ve üzerinde bulunduğu arazi borç için teminat olarak gösterilir. Borcu alan kişi, kapanış tarihinde mülkü borcu veren kişi adına ipotek altına alan belgeler imzalar. Borçlanan kişi ödemeleri anlaşmada belirtildiği biçimde yapmazsa, borcu veren kişi mülke haciz yolu ile el koyabilir. Uzun Vade Mortgage sisteminde söz konusu olan borçlar yüklü miktarlarda borçlar olduğu için, tüketiciler tarafından genellikle 10 ila 30 yıl arasında uzun dönemde geri ödenmektedirler. Yapılan aylık ödemeler kademeli olarak ana parayı aşağı çeker. Genel olarak, aylık mortgage ödemeleri aşağıdaki dört masraf kalemini karşılamaktadır: 1. Ana para: Kredi yekünü 2. Faiz: Ana para üzerine koyulan faiz 3. Gayrimenkul vergisi: Devlet tarafından alınan vergi 4. Gayrimenkul sigortası: Hırsızlık, yangın, deprem ve diğer doğal afetleri kapsayan sigorta Alınan borcun tipine göre, aylık geri ödeme aynı zamanda özel mortgage sigortası veya devlet tarafından desteklenen mortgage sigortası ödemelerini de içerebilir. Yapılan her ödemenin içeriği (ana paraya, faize ve benzerine sayılan miktar) zaman içerisinde değişiklik göstermektedir çünkü mortgage amortizasyon adı verilen bir geri ödeme yöntemine dayanmaktadır. Aşağıda amortizasyonun nasıl işlediği ve ana paranın ve faizin borç süresince nasıl değiştiği gösterilmektedir:
Ana para ve faiz borç süresince bu şekilde değişir (30 yıl, 150.000YTL üzerinden %7.5 sabit mortgage) | | Ödeme sayısı | Ana para | Ödenen miktar | Ödenen faiz | Ana Paradan düşülen ödeme | Kalan | | 1 | 150.000YTL | 1.048,82YTL | 937,50YTL | 111,32YTL | 149.888,68YTL | | 60 | 142.086,93YTL | 1.048,82YTL | 888,04YTL | 160,78YTL | 141.926,15YTL | | 120 | 130.426,14YTL | 1.048,82YTL | 815,16YTL | 233,66YTL | 130.192,48YTL | | 240 | 88.851,22YTL | 1.048,82YTL | 555,32YTL | 493,50YTL | 88.357,72YTL | 359 (sondan bir önceki ödeme) | 2.078,14YTL | 1.048,82YTL | 12,99YTL | 1.035,83YTL | 1.042,3YTL | Bu hesaba göre %7.5 sabit faiz ile 30 yıllık 150.000YTL tutarında mortgage alan bir ev sahibi, borcu bütün süre boyunca (erken kapatmadan) ödediği takdirde toplam 227.575,83YTL tutarında faiz ödeyecektir. Elbette borçlanan kişiden bu faizin tamamını birkaç yıl içerisinde ödemesi beklenemez; dolayısıyla faiz bütün 30 yıllık süre üzerine yayılmıştır. Bu sayede aylık geri ödeme 1.048,82YTL’de sabitlenmektedir. Ancak ödemeleri sabit tutmanın tek yolu, geri ödemenin ilk yıllarında aylık ödemelerin çoğunluğunu faize saydırmaktan geçmektedir. Örneğin, ilk ayın ödemesinin sadece 111,32YTL’si ana paraya sayılmaktadır. Geriye kalan 937,50YTL faize sayılır. Aradaki bu oran zamanla iyileşecek ve sondan bir önceki ödemede ödemenin 1.035,83YTL’si ana paraya, ve sadece 12,99YTL’si faize sayılacaktır. |